Przejdź do głównej zawartości

Podstawowe komendy Linux.

Poruszanie się po katalogach:

cd /home - (/home – katalog) komenda ta służy do "wejścia" do danego katalogu. W tym przykładzie do katalogu /home.

cd .. - cofamy się o jeden katalog.

dir – wyświetla nam zawartość katalogu

ls – j.w.

Tworzenie, edycja i kasowanie plików / folderów:

mkdir <nazwa> – tworzymy katalog.

rm <nazwa> – usuwamy plik.

rm -rf <nazwa> lub rmdir– usuwamy katalog.

cp <nazwa> <nowy-plik> – kopiujemy plik.

mv <nazwa> <nowy-folder> – przenosimy plik (może również służyć do zmiany nazwy).

touch – tworzymy nowy plik tekstowy.

Prawa do plików:

chmod xxx <plik> (xxx – cyfry) – zmiana praw do plików/katalogów (przykłady na końcu artykułu).

chown <user> <plik> – zmiana właściciela pliku / katalogu

chgrp <grupa> <plik> – zmiana grupy pliku / katalogu

Ciekawostki:

chmod 777 * - *-zastępuje nazwę pliku. Oznacza że komenda zostanie użyta dla wszystkich plików w danym katalogu. chmod 777 *plik – komenda ta zastosuje się dla wszystkich plików / katalogów, których nazwa kończy się na "plik". Początkowy człon nazwy może być dowolny. Można również stosować to do formatów plików. Np. *.zip, *.sql, *.rar. chown test katalog -R – komenda ta zmieni właściciela katalogu "katalog" wraz z jego zawartością na użytkownika test.

Tworzenie, edycja, kasowanie użytkowników:

adduser <nazwa> – tworzenie użytkownika.

useradd <nazwa> – tworzenie użytkownika.

userdel <nazwa> – kasowanie użytkownika.

passwd <nazwa> – zmiana hasła użytkownika.

groupadd <nazwa> – tworzenie grupy dla użytkowników.

groupdel <nazwa> – kasowanie grupy dla użytkowników.

who – sprawdzamy kto jest zalogowany

whoami – sprawdzamy na jakie konto jesteśmy zalogowani

su <nazwa-usera> – zmiana użytkownika

logout – wylogowujemy się

Inne komendy:

shutdown – wyłączanie systemu

reboot – restart systemu

Aktualizacja systemu:

Debian / Ubuntu: apt-get update

apt-get upgrade lub sudo apt-get update

sudo apt-get upgrade

CentOS: yum update

Instalacja programów

Instalacja programów Debian/Ubuntu:

apt-get install <nazwa-programu>

sudo apt-get install <nazwa-programu>

Instalacja programów CentOS:

yum install <nazwa-programu>

Kasowanie programów Debian/Ubuntu:

apt-get remove <nazwa-programu>

sudo apt-get remove <nazwa-programu>

Kasowanie programów CentOS: yum remove <nazwa-programu>

Podstawowe monitorowanie pracy serwera:

info

Niektóre pakiety mogą wymagać uprzedniej instalacji.

top – program który pokaże nam zużycie procesora, pamięci ram oraz ilość procesów. Można również wyśledzić który proces pochłania nam najwięcej zasobów.

htop – nakładka graficzna na program top. Znacznie wygodniejszy w korzystaniu od programu top.

df -h – komenda ta pokaże nam ilość użytego/wolnego miejsca na dyskach.

du -h /katalog – komenda podsumuje nam ile zajmuje dany katalog

vmstat – użycie pamięci, iowait, cpu

vnstat – program do monitorowania ruchu sieciowego

Diagnostyka:

ping – program, którym testujemy czas odpowiedzi serwera. Pozwala zdiagnozować problemy z hostami, czasem odpowiedzi czy nawet statusem serwera.

traceroute – tym programem testujemy "ścieżkę" do serwera. Pozwoli zdiagnozować problemy "na trasie" do serwera.

mtr – jest to program bardzo podobny do tracerouter / tracert. Program cechuje się tym że pokazuje prócz ścieżki do serwera ilość pakietów oraz gdzie są wytracane (czy po drodze czy na serwerze końcowym)

whois– aplikacja ta pozwala nam uzyskać iformacje m.in. O serwerach DNS domeny, firmie która jest zarejestrowana oraz o firmie która jest właścicielem danego adresu IP.

Polecamy również artykuł na naszym blogu:

Podstawowe operacje w systemach Linux dla początkujących