Page tree
Skip to end of metadata
Go to start of metadata

Podstawowe komendy w systemach linux

Poruszanie się po katalogach


podstawowe komendy do poruszania się w systemie:
cd /home - (/home – katalog) komenda ta służy do "wejścia" do danego katalogu. W tym przykładzie do katalogu /home.
cd .. - cofamy się o jeden katalog.
dir – wyświetla nam zawartość katalogu
ls – j.w.


Tworzenie, edycja i kasowanie plików / folderów


mkdir nazwa – tworzymy katalog.
rm nazwa – usuwamy plik.
rm -rf nazwa lub rmdir– usuwamy katalog.
cp nazwa nowy-plik – kopiujemy plik.
mv nazwa nowy-folder – przenosimy plik (może również służyć do zmiany nazwy).
touch – tworzymy nowy plik tekstowy.
Prawa do plików:
chmod xxx plik (xxx – cyfry) – zmiana praw do plików/katalogów (przykłady na końcu artykułu).
chown user plik – zmiana właściciela pliku / katalogu
chgrp grupa plik – zmiana grupy pliku / katalogu
Ciekawostki:
chmod 777 * - *-zastępuje nazwę pliku. Oznacza że komenda zostanie użyta dla wszystkich plików w danym katalogu.
Chmod 777 *plik – komenda ta zastosuje się dla wszystkich plików / katalogów, których nazwa kończy się na "plik". Poczatkowy człon nazwy może być dowolny. Można również stosować to do formatów plików. Np. *.zip, *.sql, *.rar.
Chown test katalog -R – komenda ta zmieni właściciela katalogu "katalog" wraz z jego zawartością na użytkownika test.


Tworzenie, edycja, kasowanie użytkowników


adduser nazwa – tworzenie użytkownika.
useradd nazwa – tworzenie użytkownika.
userdel nazwa – kasowanie użytkownika.
passwd nazwa – zmiana hasła użytkownika.
groupadd nazwa – tworzenie grupy dla użytkowników.
groupdel nazwa – kasowanie grupy dla użytkowników.
who – sprawdzamy kto jest zalogowany
whoami – sprawdzamy na jakie konto jesteśmy zalogowani
su nazwa-usera – zmiana użytkownika
logout – wylogowujemy się
Inne komendy:
shutdown – wyłączanie systemu
reboot – restart systemu


Aktualizacja systemu


Debian / Ubuntu
apt-get update
apt-get upgrade
lub
sudo apt-get update
sudo apt-get upgrade
CentOS
yum update


Instalacja programów


Instalacja programów Debian/Ubuntu:
apt-get install nazwa-programu
sudo apt-get install nazwa-programu
Instalacja programów CentOS:
yum install nazwa-programu
Kasowanie programów Debian/Ubuntu:
apt-get remove nazwa-programu
sudo apt-get remove nazwa-programu
Kasowanie programów CentOS:
yum remove nazwa-programu


Podstawowe monitorowanie pracy serwera


(lista programów i komend. Niektóre mogą wymagać instalacji)
top – program który pokaże nam zużycie procesora, pamięci ram oraz ilość procesów. Można również wyśledzić który proces pochłania nam najwięcej zasobów.
htop – nakładka graficzna na program top. Znacznie wygodniejszy w korzystaniu od programu top.
df -h – komenda ta pokaże nam ilość użytego/wolnego miejsca na dyskach.
du -h /katalog – komenda podsumuje nam ile zajmuje dany katalog
vmstat – użycie pamięci, iowait, cpu
vnstat – program do monitorowania ruchu sieciowego

Diagnostyka


ping – program, którym testujemy czas odpowiedzi serwera. Pozwala zdiagnozować problemy z hostami, czasem odpowiedzi czy nawet statusem serwera.
traceroute – tym programem testujemy "ścieżkę" do serwera. Pozwoli zdiagnozować problemy "na trasie" do serwera.
mtr – jest to program bardzo podobny do tracerouter / tracert. Program cechuje się tym że pokazuje prócz ścieżki do serwera ilość pakietów oraz gdzie są wytracane (czy po drodze czy na serwerze końcowym)
whois – aplikacja ta pozwala nam uzyskać iformacje m.in. O serwerach DNS domeny, firmie która jest zarejestrowana oraz o firmie która jest właścicielem danego adresu IP.